In de tweede helft van de vorige eeuw bestond de emplacementsbeveiliging voornamelijk uit relaisschakelingen. Een deel van deze relaisschakelingen was voor de signalering, de rijweglogica en dergelijke (z.g.n. J-relais), het andere gedeelte voor de daadwerkelijke beveiliging (B-relais). De daadwerkelijke beveiliging controleert op spoorbezetting, wisselstanden, rijwegcontrole en volledig fail-safe. Fail-safe wil zeggen dat er bij storingen e.d. geen onveilige situatie ontstaat. In onderstaande foto is de relaisruimte van Haarlem te zien. Op de rekken zijn de B-relais te zien.

B-relais relaisruimte Haarlem (Dia: S. Zeegers)

AVL en TNI/TNV

De eerste vorm van elektronische beveiliging was de AVL vam Amsterdam CS. AVL staat voor Automatische VerkeersLeiding. Vanaf de indienststelling van de NX beveiliging in 1974 tot 1978 is de AVL beproefd. De AVL verzorgde hier alleen de sturing van wissels en seinen (taak van J-relais) en had geen veiligheidstaak. Omdat het systeem bij druk treinverkeer nogal vaak vast liep is de proef in 1978 beëindigd.

Het vervolg was de TNI. Dit staat voor TreinNummer-Indicatie. Niet echt een elekronische beveiliging te noemen, maar voor de volledigheid vermeld ik hem toch. Met dit systeem werd op kijktableaux per spoor (lees: sectie) het treinnummer vermeld van de trein die daar aanwezig was. Het vervolg van dit systeem was de TNV, het TreinNummer-Volgsysteem. Dit ziet er exact het zelfde uit, maar er kunnen vertragingen en actuele posities mee bepaald worden, Ook kan het systeem gebruikt worden om de CTA's (aanwijsbakken boven de perrons) op blanco te zetten als de trein vertrokken is.

TNV bedienscherm bij een NX-tableau. Links alle treinen met tijden. Rechts overzicht emplacement met daarin treinnummers van aanwezige treinen. (Oldenzaal/ Enschede)

KCS

Het zogenaamde 'Keybord Control System' van Siemens werd in 1980 ingebruik genomen in Rotterdam. De VL post in Rotterdam bestond uit een Integra kijktableau met daarbij een soort toetsenbord waarmee voorgeprogrammeerde rijwegen konden worden ingesteld. De eerste 3 jaar was er naast deze toetsenbord bediening ook nog een Integra bedieningstableau zonder siganllering aanwezig. Omdat de toestenbord bediening goed voldeed zijn de bedieningstableaux na een aantal jaren verwijderd. De beveiligng bestond nog wel geheel uit relais.

EBP/ EBS/ VPI

Deze beveiligingen worden in de 'Beschrijving elektronische beveiligingen' nauwkeuriger beschreven. Hieronder volgt een korte inleiding/ samenvatting.

Na de KCS was de volgende stap om de niet-veiligheidscircuits te vervangen door elektronica. Dit resulteerde in EBP, wat staat voor Elektronische BedienPost. Ook wel bekend onder 'Relaisbeveiliging NX met elektronische bediening'. Hierbij bestaat de veiligheidscircuits nog wel uit relais. Voorbeelden van emplacementen die met deze beveiliging waren uitgerust zijn Eindhoven en Alkmaar. Beide hadden naast de monitoren ook een Integra kijktableau.

Na de EBP waren de veiligheidscircuits aan de beurt om vervangen te worden door elektronica. Siemens had een dergelijk systeem in het programma wat na enige aanpassingen geschikt was voor NS beveiliging. Bij de NS wordt dit EBS genoemd en staat voor 'Elektronische Beveiliging Simis'. 'Simis' staat op zijn beurt weer voor 'Sicheres Mikrocomputersysteem Siemens'.

Omdat EBS iets te omvangrijk is voor emplacementen met weinig wissels en seinen, is VPI ontwikkeld. VPI staat voor 'Vital Processor Interlocking'. Deze beveiliging werkt in combinatie met EBP. EBP zorgt voor de bediening en signallering, de VPI voor de beveiliging.